O dereito a saber e a aberrante historia de España

Neste foro falamos de Historia de Galicia, antiga ou actual: desde o celtismo ata a Memoria Histórica, etc. Os temas relativos ás historias persoais ou familiares dos emigrados, as súas vivencias na emigración teñen outro espazo en "Historias da nosa emigración".
cachafeiro
Socio/a
Socio/a
Mensagens: 684
Registado: sábado, 29 mar 2008, 01:44

O dereito a saber e a aberrante historia de España

Mensagempor cachafeiro » segunda, 01 fev 2010, 12:19

Escrito por Pedro López López para Rebelión
O dereito a saber e a aberrante historia de España
A casualidade quixo que dous días seguidos teña a ocasión de asistir a dous actos relacionados co que hoxe chamamos \"memoria histórica\". O pasado 20 de xaneiro presentouse o libro \"A gran represión. Os anos de chumbo do franquismo\", de Mirta Núñez, Francisco Espinosa, Manuel Álvaro e José Mª García Márquez, e o día seguinte tivo lugar no Paraninfo da Universidade Complutense un acto de gran emotividade: a conmemoración do Día do Holocausto e a Prevención dos Crimes contra a Humanidade. Ambos os actos refírense a feitos ocorridos na primeira metade do século XX en Europa e conectados polo grao de barbarie ao que chegaron tanto o réxime nazi como o franquista. Certo é que se diferencian na magnitude das cifras, pero desde logo non cabe asegurar que a maldade e a brutalidade dos dous protagonistas difiran substancialmente. Si Franco tivese a ocasión de estenderse por Europa co seu réxime, quizais batese a marca de brutalidades de Hitler.
No acto de conmemoración do holocausto, o Ministro de Educación, Anxo Gabilondo, pronunciou unhas reflexiones ente as que caben destacar un par de ideas: a educación non é mera adquisición de coñecementos e a reconciliación non é o esquecemento. Subscribo ambas as ideas, aínda que creo que as ideas deben levar a actuacións e a consecuencias coherentes co que se defende. O Vicerreitor de Cultura e Deporte da Universidade Complutense, Juan Manuel Álvarez Junco referiuse á necesidade de educar na memoria, e tamén comentou que Europa conseguiu vencer os totalitarismos.
A partir de aquí, cabe desenvolver tamén algunha reflexión. En primeiro lugar, pode ser certo que Europa consiga vencer os totalitarismos, pero conseguiu vencer a indiferenza? Esta parece máis perigosa mesmo que os actos malvados dos totalitarios. Dicía Marek Edelmann, un sobrevivente do gueto de Varsovia, que indiferenza e crime son o mesmo. Primo Levi, por non saír do contexto, advertía que os monstros existen, pero son demasiado poucos para ser realmente perigosos, \"máis perigosos ?dicía- son os homes comúns, os funcionarios dispostos a obedecer sen discutir\". Tamén Einstein advertía contra a indiferenza e dicía que o perigoso non son as persoas que fan o mal, senón as que sentan a ver o que pasa. Máis coñecida é a reflexión de Luther King: \"cando reflexionemos sobre o noso século XX, non nos parecerá o máis grave as fechorías dos malvados, senón o escandaloso silencio das boas persoas\". E antes que todos eles, José Martí dicía: \"os malos non triunfan senón onde os bos son indiferentes\".
Como combater esta indiferenza que tanto dano fai ás sociedades facilitando a emerxencia de comportamentos individuais e colectivos próximos ao fascismo, como estamos a ver xa en diversos países europeos en relación cos inmigrantes e con outros colectivos? Si temos en conta que, como dicía Anxo Gabilondo, educación non é mera transmisión de coñecementos, parece bastante clara a necesidade de educar para a cidadanía e os dereitos humanos ao longo de todo o sistema educativo, incluída a universidade. Só este tipo de educación pode combater actitudes racistas, xenófobas ou intolerantes en xeral, posto que o nazismo demostrou que un alto nivel educativo xeral (científico, artístico, etc.) pode convivir cun alto nivel de barbarie.
Creo que un dos factores que alimenta a indiferenza é precisamente o esquecemento. No noso país podemos falar dunha historia \"aberrante\" nun dobre sentido. Primeiro, polo que tivo de aberrante o golpe de estado contra un réxime democrático -a República- seguido da posterior guerra civil debida á resistencia do pobo e de catro décadas de ditadura posterior, cun réxime que se atopa entre os máis bárbaros que rexistrou a Historia. Neste sentido cabe dicir que a historia de España no século XX foi aberrante: porque se produciron uns feitos aberrantes que deron lugar a un réxime político aberrante. Pero hai outro sentido no que cabe falar de aberración, e é ao referirse á historia como o relato dos feitos acaecidos. Tamén neste sentido é aberrante o silenciamiento do que ocorreu no noso país. A historia de España que se imparte nos textos escolares non reflicte nin unha mínima parte do réxime de terror que instalaron Franco e os seus secuaces cando chegou a súa vitoria (ben o reflectía Fernando Fernán Gómez na súa obra As bicicletas son para o verán cando matizaba un dos personaxes ao termo da guerra civil que non chegara a paz, senón ?a vitoria?: empezaba un longo pesadelo para os perdedores). A cantidade de crimes cometidos -tanto durante a guerra como unha vez finalizada esta- pola banda fascista que se fixo co poder colocounos no posto de segundo país en número de desaparecidos, xusto detrás da Cambodia de Pol-Pot. Son máis de cento trinta mil os casos documentados polos investigadores e recolleitos no sumario que o xuíz Garzón instruíu hai pouco máis dun ano. E varios miles de nenos roubados ás nais ?vermellas?, como relatou Miguel Anxo Rodríguez Arias no seu libro O caso dos Nenos Perdidos do Franquismo. Crime Contra a Humanidade. Coa escusa de non querer molestar aos fascistas, aos seus fillos e aos seus netos, prívase a todo o pobo español, e en particular aos nenos e novos, do dereito a coñecer a súa historia, nin máis nin menos. O dereito a saber non pode ser furtado en aras dunha mal entendida reconciliación, pois esta só é posible a partir do coñecemento da verdade, non da súa ocultamiento. Por iso é indefendible o ocultamiento que os escolares e os mozos teñen dunha parte tan importante da historia de España no século XX.
Para rematar todo isto, neste país permitimos que haxa personaxes estrambóticos que van de \"historiadores\", de \"xornalistas\"ou de \"intelectuais\" cuestionando o investigado por historiadores rigorosos que documentan todo o que din. E para máis inri, si cabe, podemos atopar cursos de formación do profesorado nos que elementos de extrema dereita como Pío Moa e outros neofranquistas e negacionistas (\"Público\", 26-1-10) \"explican\" a historia de España a profesores de secundaria. Isto ocorre na Comunidade de Madrid. É ou non aberrante a historia de España?
http://memoriadacoruna.com/index.php?vi ... &Itemid=74

Voltar para “Historia de Galicia e memoria histórica”

Quem está ligado:

Utilizadores neste fórum: Nenhum utilizador registado e 1 visitante