Xosé Neira Vilas: a historia viva da emigración

Para comentar libros galegos e falar de autores, clásicos e modernos.
sbaezagarr
Socio/a
Socio/a
Mensagens: 684
Registado: sexta, 04 mar 2005, 00:00

Xosé Neira Vilas: a historia viva da emigración

Mensagempor sbaezagarr » sábado, 06 jan 2007, 01:48

Mónica Suárez Groba desde Argentina, envió este mensaje el día 17/10/01 a la lista Fillos-L:XOSÉ NEIRA VILAS
A súa vida e a súa obra


El 10 de febrero de 1949 llega al puerto de Buenos Aires el buque "Cabo de Buena Esperanza", del que descienden cientos de emigrantes; la mayoría españoles, muchos gallegos.

Entre los recién llegados hay un joven de 20 años nacido en Gres........una aldea pontevedresa, el 3 de noviembre de 1928. Su nombre: Xosé Neira Vilas.
Llega con muchos deseos de ampliar el estrecho horizonte que presenta Galicia en esos momentos de posguerra.
En Buenos Aires hace diversos trabajos: dependiente de una casa mayorista de tejidos, empleado de una panadería, luego en una maderería....., pero por las noches cumple su sueño: poder estudiar.
Concurre a la Escuela de Jornalismo del Colegio Nacional Buenos Aires, participa en los Seminarios del Instituto Grafotécnico, estudia música, se recibe de perito mercantil, realiza diversos cursos y adquiere una sólida cultura, acrecentada por la variedad y profusión de sus lecturas.

De esa manera se pone en contacto con autores como Sartre, Camus, Kafka... Conoce los clásicos de la literatura argentina, como Martín Fierro y Facundo, así como textos de Avellaneda, Ingenieros y otros.
También con los libros de la generación más joven de la época: Arlt y Borges, entre otros.

En Buenos Aires está en contacto permanente con un importante grupo de intelectuales gallegos, entre los que se destacaron por su labor en Argentina: Luis Seoane, Eduardo Blanco Amor, Arturo Cuadrado, Lorenzo Varela, Emilio Pita.......

En 1953 crea, con otros jóvenes, las Mocidades Galeguistas, grupo formado por gallegos y argentinos de ascendencia gallega. Editan la revista Adiante en la que plasman sus inquietudes y deseos más profundos.

Neira Vilas colabora también con distintas publicaciones de la comunidad gallega en Buenos Aires. Reciben sus notas: -Opinión Galega-, -Galicia-, -Lugo-, -Galicia Emigrante-, -Alborada-, -Eufonía- entre otras.

En 1956 forma parte de la Comisión organizadora del "Primer Congreso de la Emigración Gallega en América", celebrado en Buenos Aires.
Neira Vilas escribió para ese día la poesía "Brindis". En ella daba la bienvenida a los visitantes de los distintos países de América y ponía de manifiesto los deseos de ver una Galicia libre, digna de Brañas y Faraldo.

En el año 1957 se casa con Anisia Miranda, escritora cubana, hija de gallegos, con la que compartía las clases de teatro y las ideas de justicia e igualdad para Galicia.
En ese mismo año fundan juntos, en Buenos Aires, con el significativo nombre de "Follas Novas", una entidad que tiene una gran importancia en la difusión del libro gallego.
Al año siguiente, al convertirse en editorial, publicará variados textos en lengua gallega.

En junio de 1961 se traslada con su mujer a Cuba. Años después funda, junto a José Antonio Portuondo, la Sección Gallega del Instituto de Literatura y Linguística de la Academia de Ciencias de Cuba.
Allí se dictan cursos de lengua y cultura gallegas, se hacen exposiciones, se crea la Biblioteca Gallega y se cataloga toda la bibliografía en esa lengua esparcida por la isla en ese momento.
Fija su residencia en Cuba hasta 1992, año en el que se traslada a Galicia, donde reside actualmente.

Desarrolló la poesía de temática social en los libros "Dende lonxe", "Bagoas e outros poemas" e "Inquedo latexar".
Pero el campo más prolífico fue y sigue siendo, el narrativo.
Su primera novela, "Memorias dun neno labrego", publicada en Buenos Aires en 1961, se convirtió en el libro más leído de toda la historia de la literatura gallega.

En el año 1999 se publicó la vigésima edición de la autobiografía de Balbino, el protagonista del relato, y fue traducido en varios idiomas.
Balbino es un niño que vivió en una aldea gallega por los años cuarenta. En un sencillo cuaderno de escuela escribe sus dolores y reflexiones como una manera de huir del cerrado mundo en el que vive.
Las palabras con las que se inicia la novela son ya un clásico de la literatura gallega:
"Eu son ... Balbino. Un rapaz da aldea. Como quen dis, un ninguén".

Otra de sus novelas, "Camiño bretemoso", aunque fue publicada en España en 1967, fue elaborada en Buenos Aires durante el primer semestre de 1961 y terminada en Santiago de Cuba dos años después.
En ella el protagonista, ya viejo, va recordando su vida de aventura en tierras de la Patagonia argentina.

Neira Vilas escribe también "Remuiño de sombras", "Xente no rodicio", "Aqueles anos de Moncho", "Historias de emigrantes", "Querido Tomás","Lar", "Nai", "Pan","Papeis", "O home de pao".

Escribió también libros de cuentos para niños: "O cabaliño de buxo","Espantallo amigo","A marela taravela", y otros.

Pero la obra de Xosé Neira Vilas no acaba con las menciones anteriores; escribió además libros con reportajes y testimonios, textos de investigación y traducciones: "Castelao en Cuba", "Memoria da emigración I, II e III", "Crónicas galegas da América: rolda primeira", todos estos son algunos de los títulos de estas caracteríticas.

Durante toda su vida escribió únicamente en gallego. A lo largo de ella, recibió múltiples distinciones, entre ellas el Premio de la Crítica Española en 1978, el Pedrón de Honra en 1986, la Medalla Castelao en 1988, el premio de la Federación de Libreros de Galicia en 1999.

El pleno de la RAG (Real Academia Galega) decidió incorporarlo como uno de sus miembros, en una reunión celebrada el 2 de junio de 2001.
La propuesta de Alonso Montero, Antón Santamarina e Fernández Rei fue aceptada por mayoría de votos.
En definitiva, estamos ante una de las figuras más importantes de las letras gallegas actuales.
*****************
Un bico grande a todos, dende Bos Aires,
Mónica Beatriz. Suárez Groba
Neta da parroquia de Guláns, Ponteareas, Pontevedra
Última edição por sbaezagarr em sábado, 08 nov 2014, 21:55, editado 1 vez no total.

sbaezagarr
Socio/a
Socio/a
Mensagens: 684
Registado: sexta, 04 mar 2005, 00:00

Xosé Neira Vilas: a historia viva da emigración

Mensagempor sbaezagarr » quarta, 14 fev 2007, 23:30

Mónica Suárez Groba desde Argentina, envió este mensaje el día 20/10/01 a la lista Fillos-L:Comentarios y aclaraciones sobre GALO

Queridos Fillos:

Quería enviarles algunas aclaraciones y comentarios sobre "O Galo", escrito por Xosé Neira Vilas en "Lar", una de sus muchas obras.

A modo de reflexión quería destacar a Neira Vilas como un muy buen observador......un buen observador de la realidad y lo que hay detras de ella.
Vió y ve, la cantidad de detalles que se repiten a lo largo de los amaneceres de su vida en su aldea, los describe casi como una imagen fotográfica......... pero también ve mucho más allá de ello, es decir lo que hay detras de todos esos hechos cotidianos en las aldeas de Galicia de ese entonces....... el canto del gallo es el mismo, pero si bien eso no cambió, la realidad sí, y allí está planteado el duro y triste tema de la emigración y todo lo que eso implica.

También, quiero enviarles algunas palabras a modo de pequeño vocabulario de este texto, y también destacar que algunas de las palabras no están escritas según la normativa oficial de la lengua gallega vigente, si bien este texto lo extraje de un libro de lingua y no de la versión original del libro de Neira Vilas.

batuxando... batuxar: chapotear
medran... medrar: crecer
desacougo: desasosiego
baldeiro/a: vacío/a


Mónica Beatriz. Suárez Groba
Neta da parroquia de Guláns, Ponteareas, Pontevedra
Última edição por sbaezagarr em sábado, 08 nov 2014, 21:55, editado 1 vez no total.

sbaezagarr
Socio/a
Socio/a
Mensagens: 684
Registado: sexta, 04 mar 2005, 00:00

Xosé Neira Vilas: a historia viva da emigración

Mensagempor sbaezagarr » quinta, 15 fev 2007, 00:32

Mónica Suárez Groba desde Argentina, envió este mensaje el día 20/10/01 a la lista Fillos-L: O GALO

Escoitar outra vez o galo na amañecida e como senti-las cousas no seu lugar: quentura na lareira, fume nas chemineas, asento de homes e mulleres no porral onde naceron.
Nenos camiño da escola. Mozas cantando nas fontes e nos prados. Foliadas. Magostos. Dias de entroido con vivas e freques e axouxeres. Leiras traballadas. Rumbosos palleiros con bonecos e tarabelas no curuto. Mocidade leda. Rapaces batuxando no rio...

O galo canta. O seu cornetin e o mesmo de fai cen, mil, tres mil anos. Chove ou neva, ou vai axexa-lo sol. Hai febreiros e agostos coma sempre. Medran as arbores. Corren as augas. Garulan os paxaros.

Mais, non. O galo non o di todo. Hai casas baldeiras. Camiños baldeiros. Terras baldeiras. Moite xente amañece cada dia ben lonxe deste canto.
Foise do lugar, xustamente porque todo seguia no mesmo lugar, na mesma fochanca. Pais-maleta, pais-croio, pais andoriña.
Vida en desacougo. Morte esfrangullada.
Cantos papeis teremos de queimar, canto sangue tera de ferver, cantos menceres han de xurdir para lle dar sentido o canto do galo?

por Xose Neira Vilas ( do seu libro "LAR")

********************

Un bico para todos, dende Bos Aires
Mónica B. Suárez Groba
Neta da parroquia de Guláns, Ponteareas, Pontevedra
Última edição por sbaezagarr em sábado, 08 nov 2014, 21:55, editado 1 vez no total.

sbaezagarr
Socio/a
Socio/a
Mensagens: 684
Registado: sexta, 04 mar 2005, 00:00

Xosé Neira Vilas: a historia viva da emigración

Mensagempor sbaezagarr » sábado, 20 out 2007, 00:36

Manuel Casal Lodeiro envió este mensaje el día 06/11/01 a la lista Fillos-L:America (Memorias dun neno labrego)

A M É R I C A

FAI MOITOS meses que meu irmao Miguel marchou pra América.
Inda me lembro de cando se despideu de nós. Miña nai, a tía Carme e a madriña choraban. Meu pai estaba serio coma un pote. Nin bágoas nin risadas:os homes son homes. O padriño non quixo ir. A Celia, que está servindo en Loxo, mandámoslle recado pero non a deixaron vir os señores.

Eu estaba entremeio de todos. Ninguén facía caso de min. Bulían a darlle consellos ó viaxeiro mentras non chegaba o coche de liña.
Miguel decía a todo que sí, con cara de "tanto me ten". Collínlle unha mao, e púxenme a contarlle os dedos pra un lado e pra o outro, dende o gordo ó meimiño. Non dei chío pero gostábame que Miguel marchase. Dempois contaríame moitas cousas. E eu dirías na escola.

Como non me atendía turrei por el pra unha beira. Anagouse e díxenlle ó pé da orella: "Eu quero que te vaias. Mándame unha carta dende América e cóntame historias dalá". Reuse, púxome unha mao na cabeza e esgarabelloume no pelo. Sentín coma un proído de sarabullo no corpo todo.

Escoitamos a buguina do "Modelo". Viña a todo meter, cun eito de caixóns e cestos derriba. Miña nai e máis a madriña dábanlle bícos e apertas a Miguel, e seguían choromicando. Meu pai ergueu a maleta hastra onde estaba o revisor. Unha maleta noviña, feita polo carpinteiro de Quintela. Dempois apertou contra sí un ístante a meu irmao. Antes de meterse no coche, Miguel colleume polo pescozo, deume un bico na cara, e cun "abur, Balbino" fuxeu coma un lóstrego. Eu quedei feito un papón. Non souben decir nin facer nada. Arrincou ó xeitiniño o "Modelo". Miguel axexaba pra nós mentras abancaba un pano da mao.

-Non deixes de ir á misa -berroulle a Madriña.

-Deus te acompañe; ¡non te botes a perder!
-dixo miña nai, mentras enxogaba as bágoas.

Ea tía Carme guindoulle o seu derradeiro consello, que non entendín ben:

-¡Ten tino coas mulleres!

-Deixádevos de berros -terciou meu pai, mentras me collía por unha mao.
¿Pensades que vos escoita?
¿Non vedes a onde chega xa o coche. O "Modelo" corría.
Semellaba unha nube voando a rente do chao, por entre os piñeiros, por entre as viñas. Miguel iba dentro.

Pasaba o tempo e non viña carta. Miña nai rezaba día e noite, e ofreceulle unha vela á Virxe do Carme pra que non se afundise o barco onde meu irmao viaxaba. Hastra que un día a carta chegou. Miguel estaba ben. Traballaba na tenda do tío Xaquín. Vestía de cote con roupa de garda e zapatos. Ademáis folgaba os sábados pola tarde, andaba nun coche de liña e comía pantrigo, queixo e compango todos os días. Eso sí que era vida.

-Cando medre, voume pra América -dixen.

E meu pal atalloume:

-Cando medres adeprenderás un oficio e farás de por vida aquí, sin andar batendo o zoco polo mundo adiante.

-¿E logo Miguel?

-Miguel xa está. E con ún fora abonda.

Eu pensei no pantrigo, no queixo, na roupa boa. Disque se pasan nove días sin ver terra. Namáis ca auga, día e noite.

O padriño, que é de poucas falas, estaba sentado ó pé da lareira; revirouse pra decirme:

-Atende, neno. Quero que metas nos miolos o que che vou decir.
Adeprendino cando era novo coma ti:

Ás Américas van os homes,
ás Américas pra gañar.
E as Américas aquí as teñen
os que queiran traballar.

Calei. Farto estou xa de que me digan que son pequeno pra entender certas cousas. Talvez eso de ir ou non ir pra América fose un lério de xente grande. Hai que medrar. Arredeime da conversa. Púxenme a esnicar coa navalla nunha carola de nabo que atopei debaixo da artesa.
Meu pai e máis o padriño seguiron latricando.

-Eu fálolle deste xeito ó neno, pero teño pra min que América é outra cousa -dixo meu pai.
Hai outras posibilidades. Pode ún chegar a rico se ten cachola e sabe aforrar un peso. É que poñen tantas impedímentas pra irse que senón...

-Ti non sabes o que dis -atallouno o padriño. Na América non hai menores ventaxas das que temos aquí. Dígocho eu, que botei anos dabondo por aquelas terras. América é un ichó. Os que caen nel non avisan ós que chegan detrás. Primeiro pérdense costumes, xeitos de vida do país de orixe. Pérdese a alegría. Romatando, as máis das veces, por perdelo todo. É coma cando se arrinca un árbore e se deixa coas raiceiras encoiro, sin terra.

Meu pai falou dos que veñen dalá con diñeiro e botan por ela mercando casas e de canto hai. E o padriño díxolle que moitos máis eran os que non podían voltar e que pra morrer probe máis valía pechar os ollos onde ún nace. Contou que algús dan risa e noxo cando aparecen co seu falar, a cadeiña de ouro darredor do bandullo, e un coche que queren meter polas corredoiras. ¡Ten cada retróneca o padriño! Cando papái lle apuxo non sei qué dos que eran máis traballadores, ergueuse das cuñas:

-Alí todos traballan máis da conta -dixo. Pode haber algún preguiceiro, pero unha abella non fai enxamio. Os nugallaos non se van. Saben que en ningures choven moletes cocidos, e polo sí ou polo non prefiren folgar na aldea. O que traballan demáis os emigrantes axuda a medrar ós outros. E embrutéceos a eles, que coidan ter chegado ó mundo pra turrar día e noite dun xugo. Como di o refrán: "nin xo que pare, nin arre que fuxa". Aquí escoitaban o bombo en calquera souto e deixaban todo pra irse de troula, e alí traballan arreo, sin saber moitas veces nin cando é domingo. Eu paseino. Con igoal esforzo houberan estado mellor na propia terra. E vivirían no seu, sin botarse a perder.

Calaron un chisco. Eu seguín a cavilar no pantrigo e no queixo. E na sorte de Miguel. A meu pai non lle cocía o corpo deixar todo aquelo sin acrarar e dixo que a xente moza rabeaba por andar mundo e ilustrarse, e foi cando o padriño ceibou outro predicamento dos seus, decindo que o máis malo era que fose a mocedade a que se vai. E que ogallá se tratase dunha tolemia de vellos, porque os vellos dan perda, pero vaíse a xente que traballa e o país está cheo de vellos e nenos.

Tamén dixo que eso de ilustrarse eran contos de feira, pois moitos dos que emigran, cando se van son persoas que teñen bó xuicio pra entender e razoar moitas cousas e que dempois se volven monifates.
Contou que cambean a fala trocándoa por unha requinaeterna que nin eles entenden.
O padriño fixo a comparanza dun merlo nunha gaiola.
Disque podemos mantelo á nosa maneira e facerlle asobiar o "tiroliro", pero non se afai.
Un día ríspase pra o monte e no monte é un alleo, un merlo botado a perder. ¡Eso do merlo sí que estivo pavero!
Meu pai dixo que se a xente non marchase, aquí non se cabería.

-A xente ben cabe - respondeulle o padriño.
O país está sin exprotar. Se da noite prá mañán non deixasen saír a ninguén, faríamos unha revolución que é o que compre, e todos viviriamos como se merece, sin andar esmiñatando en terras alleas.

Seguiron afiando o peteiro. Cadaquén coas súas razós.
Eu marchei prá eira. Aquela conversa non me chistaba. Entendín algunhas cousas. As máis delas, non. Lérios pra homes de barba.
O padriño guindaba berros abrouxantes. Meu pai cuase non podía meter baza. E todo porque eu dixera que iría pra América cando fose grande. O que son as cousas. Faime lembrar o lume. Un misto pequeniño pode queimar un palleiro ou unha zanca.

Coa carola de nabo fixen a cara dun macaco. En cadanseu ollo metínlle unha faba taravela.
Púxeno nun burato do valo, coma un santo.

A Miguel tamén se lle daba por facer macacos, e carros e arados de casca de piñeiro. ¿Faríaos na América? Tal vez non lle deixe o tío Xaquín.
E tampouco lle deixará escribir. Mandou unha carta namáis.
¿Cándo me escrebirá a mín? Quero que me conte historias dalá.
Quedamos neso cando se foi. Ó mellor esqueceuse.

---------------------------------------------------------------------
XOSÉ NEIRA VILAS, "MEMORIAS DUN NENO LABREGO" (1961)
--
< Manuel Casal Lodeiro 'Casdeiro' >
Última edição por sbaezagarr em sábado, 08 nov 2014, 21:55, editado 1 vez no total.

sbaezagarr
Socio/a
Socio/a
Mensagens: 684
Registado: sexta, 04 mar 2005, 00:00

Xosé Neira Vilas: a historia viva da emigración

Mensagempor sbaezagarr » terça, 30 out 2007, 21:06

Alejandro Nogueiras desde Buenos Aires, envió este mensaje el día 06/11/01 a la lista Fillos-L:America (Memorias dun neno labrego)

¡¡¡¡Excelente!!!

La verdad me hicieron emocionar con este relato?..me hizo recordar todo lo que mi Padre me contó cuando él se vino de Celanova (desde Pazo de Santa Baia) con mi Abuelo para Buenos Aires y allí se quedaban su Mamá y su Hermana.

Y me contó como fue cuando se despidieron en la cocina de la casa de mis Abuelos, y se abrazaron y lloraron mucho los dos y hasta ahora no se han vuelto a ver.
Por esas cosas de la vida?....a Dios gracias, yo pude estar en esa misma cocina e imaginarme aquel momento.

Muchas Gracias a Manuel que lo envió.
Un fuerte abrazo desde Buenos Aires
Alejandro


Mónica Suárez Groba desde Buenos Aires, envió este mensaje el día 07/11/01 a la lista Fillos-L:America, significado do relato

Gustoume moito este relato extraido de "Memorias dun neno labrego"...
(a mi entender es uno de los libros mas bellos que se hayan escrito, me parece excelente...).
Describe en su totalidad las formas de ver el tema de la inmigración y está narrado de una manera hermosa......que llega al alma...

Un bico grande para todos, dende Bos Aires
Mónica Beatriz Suárez Groba
Neta da parroquia de Guláns, Ponteareas, Pontevedra
Última edição por sbaezagarr em sábado, 08 nov 2014, 21:55, editado 1 vez no total.

Avatar do Utilizador
casdeiro
Socio/a
Socio/a
Mensagens: 898
Registado: segunda, 28 jan 2002, 00:00

Xosé Neira Vilas: a historia viva da emigración

Mensagempor casdeiro » terça, 30 out 2007, 22:27

PEnso que sería interesante ligar cos artigos que de Neira Vilas temos no portal e mais ao seu comentario sobre as nosas actividades na sección "o que dixeron de nós" ;-)
Última edição por casdeiro em sábado, 08 nov 2014, 21:55, editado 1 vez no total.

cachafeiro
Socio/a
Socio/a
Mensagens: 684
Registado: sábado, 29 mar 2008, 01:44

Xosé Neira Vilas: a historia viva da emigración

Mensagempor cachafeiro » quinta, 30 out 2008, 23:11

Escoitando a canciòn de A Quenlla "Memoria dun neno labrego", empecè a ler partes do libro do mesmo nome do escritor Neira Vilas e que empeza dicindo "Eu son Balbino. Un rapaz de aldea. Coma quen di, un ninguén. E ademais, pobre". E encontrè este enternecedor relato. Disfrutenlo.
Como agasallo déixolles a canciòn.


"BALBINO"

(do libro "Memorias dun neno labrego")
?BALBINO?






- ¡NENOOOO! ...


- ¡Balbiiino!


Son as primeiras chamadas que recordo. Miña nai e maila tía Carme baixaban a valmontes polo agro. Aos seus berros batían na canteira que hai na outra banda do río. Sen facer caso de camiños nin arreiros corrían a treu, crebando millo.


Era despois de xantar. O sol queimaba. Zoaban irritados os tabáns.


- ¿Que será do neno?


- ¿Caería no río?


- ¡Ai, Sanantoniño nos vaia!


Na véspera dérame meu pai unha somanta por lle enfarruscar a cara con feluxe ao neno do señor. Un rapaz moi limpiño que come pantrigo, bebe leite con café e non se ter que erguer cedo para levar o gando a pacer. Me pai non quixo saber o que Manolito me fixera antes a min. "É o neno do señor e abonda".

Pero por máis que o sexa paréceme que non ten dereito a darme cos seus zapatiños nas canelas, nin cuspirme, nin dicir que se eles queren, nós teremos que deixar a casa e as leiras.
s.

Coa rabecha deiteime sen cea e botei a noite esperto, chorando.


Tiven mágoa de min por ser un neno pobre. Os pobres de todo que andan polas portas esfarrapados, e ás veces ata rouban patacas ou millo para comer, están mellor. Aturan aos de fora, pero non aos da casa que queren andar ben co amo. Porque eles comerán ou non, terán ou non zocos, pero están libres do señor e de Manolito.
o.

Pola mañá erguinme canda todos. Fun con meu pai ao monte. Notoume que andaba aqueloutrado pero non me dixo ren. E eu mostrei cara de ferreiro. Voltamos, sen dar fala, cando os bois comezaron a encrechar o rabo coa mosca.


Despois de xantar marchei para a eira. Seguiume a tía Carme, pero cando me veu rebalbado á sombra, no pallal, volveuse. Entón botei o cancelo fóra, atravesei o camiño e metinme no agro. Seguín por entre os renques de millo. Camiñaba de vagar. O millo cubríame. Xa non podían verme. A terra estaba dura.
.

Algúns cadullos esfarelábanse debaixo dos meus zocos.

Andei e andei. Debía estar preto do río pois chegou ata mín o balbordo da auga na presa do muíño.


Senteime. Quitei os zocos e desabotoei a camisa. Estaba canso e o sono venceume. Durmín un bo anaco, non sei canto, e acordei mentres soñaba que Manolito corría tras de min cunha escopeta.


-Poida que anden na miña busca - pensei. Pero non me importou. Meu pai zascábame sen ter por que e eu queríalle demostrar que non teño medo.


Por iso fuxira. E xa daquela teimaba irme para lonxe. Non quería aturar a Manolito.


Púxenme a facer moreas de terra. Sempre me gustou xogar coa terra. Estaba morna a da tona; a de máis abaixo gardaba algunha lentura. Primeiro fixen un valo; despois, unha ponte.


Unha ponte con follas de millo e barba de mazaroca por derriba, a xeito de chan e orelas. Foi cando oín que me chamaban. Erguinme de súpeto, pero voiteime a anagar.


- ¡Nenoooo!


Os primeiros berros viñan da banda do camiño, despois pareceume que saían do resío.


Seguín no meu trafego de amorear terra coas mans. Tamén contruín un forno, de croios, e arrinquei millán para poñerlle ao redor. Non me movería de alí. Fixen a promesa de fuxir para sempre da casa, se meu pai me voltaba a zoscar.


- ¡Balbinooo!


Sentino por miña nai, e pola tía Carme, pero que se amolen, elas tamén me tiñan bourado, e ademáis facíanme rezar.


Todos son contra min. Dende o padriño ara meu irmán Miguel, que inda na véspera de irse para América turroume dos pelos porque lle andei na caixa das ferramentas.


Pola tardiña andaban buscándome todos os da casa e tamén algún veciños. Berraban preto, lonxe, no agro e nas corredoiras. O meu nome foi e veu polo aire en toda a aldea.


Xa se fora o sol e aínda non me atoparan. Moita xente que non lle importaba de min, andaba na miña busca. Era coma se procurasen o raposo ou quixesen dar caza ao porco bravo.


Eu, mentres, seguia facendo pontes e fornos, xuntando croios, esfarelando cadullos.


Anoitecía cando sentín bafexar detrás do meu lombo, despois dun maino ruxido de follas de millo. Revireime. Era Pachín, o can. Pachín tamén me buscaba. E deu comigo. Traía a lingua fóra e viña fatigado. Achegóuseme con agarimo e comezamos a trizar os dous. Queríame falar. Queríame dicir dalgún xeito que me buscaban, e deille a entender que xa o sabía e que tanto me tiña. Pachín comezou a choutar ao meu redor.


Esbargalloume as pontes. Rifeille e quedouse engruñado, como pedindo perdón.


A noite caeu de súpeto sobre o agro. Barullaban os grilos e as ras. Esprequiceime. Puxen os zocos e, vagaroso, fun indo leiras arriba. Pachín ceibou un ladriño de amigo e seguiu á miña beira.Cando ía atravesando a horta, escoitei un berro lonxano que me chamaba. Entrei na casa.


Non había ninguén.


Semellaba un cemiterio. Unha campa baldeira.


Deiteime na cama. Soñei con Manolito e con meu pai. Os dous andaban a enredar un co outro e o señor divertíase. Mentres, eu choraba. Choraba e ninguén facía caso de min.


Ninguén ollaba as bágoas que me relucían nas fazulas, caían no chan e fuxían cara ó río por entre os renques de millo.


Pachín seguía á miña beira, como se quexese falarme ou chorar comigo.


Cando abrín os ollos vin máis de dez cara arredor de min.


Enxuguei as bágoas coa camisa. Pachín fitoume dende a beira da cama. Paseille una man polo pescozo e voltei a dormir.

Xosé Neira Vilas

http://es.youtube.com/watch?v=RRORMsXWNRY

Do CD A casa que nunca tivemos - A Quenlla


Alexandra Cachafeiro Camiña
Última edição por cachafeiro em sábado, 08 nov 2014, 21:55, editado 1 vez no total.

cachafeiro
Socio/a
Socio/a
Mensagens: 684
Registado: sábado, 29 mar 2008, 01:44

Xosé Neira Vilas: a historia viva da emigración

Mensagempor cachafeiro » terça, 27 jan 2009, 23:26

Querido Tomás

de Xosé Neiras Vilas

Fragmento



Agora vexo ben o azul de alá endiante, onde o río dá a volta darredor do penedo. Vexo como se espalla ese rachón de ceo, esa guichola cinguida polas nubes viaxeiras. Tantos anos aquí, nesta aldea mortiza, dando por ollado e sabido cánto hai, hastra que caio na conta de que nada conozo. Todo é vello e novo ó mesmo tempo. Todo está e non está. E eu ando a beliscarme pra saber de min, pra ter a seguranza de que son e de que estou. Dende que se me deu por traguer as miñas cavilacións aquí, á orela da ponte, véxolle un novo anchor ó mundo e avivecen en min, en mestura de anduriña e toupa, uns degaros tolos de fuxir e un sono de pedra vella que se afunde maina e silandeira no miolo da terra.

O río sigue no seu, coma fai catro ou cinco ou cen mil anos. Sigue rolando, moendo o tempo e luindo pelouros con feroce teimosía; badúa, ruxe, agurgulla en escumas, fura nas raiceiras, e eu vexo nel a vida, o alento de cada hora dándolle feitío á eternidade, e síntome cativa no arrimo desta orela, destas pedras carricentas postas polo xenio andeiro dos romanos.

E a xente qué dirá, qué dirán os que pasan e me ven aquí unha tardiña e outra, cos ollos pousados na auga e no verdume dos árbores e da erba do resío. Qué pensarán desta muller, desta mestra solteira, corentesete anos cumpridos, solteira e soia, que remoi lembranzas e dalle ó beo do tempo matinando que as semáns do vrao non dan pasado e mellor fora que non houbese vacacións. Ou talvez non pensen nada, boas tardes tenga usté e acabouse, cumprido de rotineira, pois cadaquén anda no seu e non é pouco. Son eu quen maxina todo esto porque non teño outra urxencia que me abure, nin home pra atender e querer, coitada, nin vaca bruando, nin millo que apodreza, e avíome o mellor que podo, limpo a casa, poño en axeito as bonecas e sallo, cansa das paredes que me atafegan, e de «Chicha», a gata, e dos cazolos de cada día. Así vou mirrando, por fora e por dentro, voume ensumindo a por de cavilacións e de lembranzas, en renques de horas igoales e valdeiras, pedra que moi, rebola que achanza, e por veces teño ganas de sairme da carrileira e facer algo novo, algo que estoure e crebe as leis da boa crianza, do sorriso que acocha unha moura procesión de por dentro; algo que pode ser vivir cun home porque me peta, ou guindarme da ponte embaixo. iCalquera cousa! Pero vese que non podo, non, áchome coutada por lonxanos adibales que me non deixan sair do rego herdado... E agora choro, coitada, mentras a noite foi caindo sobre o canto das arráns e o ir e vir dos morcegos; choro e sinto noxo e acedume a causa de lle ter dado ó sarillo de tales ideas no maxín, todo porque me botei a pensar nos rapaces, deses nenos que se alonxaron de min por unha tempada anque siguen na aldea, vrao nemigo e soedoso. Voltarán en setembre á miña pobre escola, co rechoucheo de sempre, e outra vez serei aboa e nai de todos eles, e algúns non han de vir por teren cumprido os catorce anos, pero a vida sigue e terei darredor a uns cantos pequerrechos, noviños, de a e i o u por primeira vez.


Editorial: Ediciós do Castro
Ano de publicación: 1980
Lugar de publicación: Sada



Alexandra Cachafeiro Camiña
Última edição por cachafeiro em sábado, 08 nov 2014, 21:55, editado 1 vez no total.

mariajuana
Mensagens: 562
Registado: segunda, 02 dez 2002, 00:00

Xosé Neira Vilas: a historia viva da emigración

Mensagempor mariajuana » quarta, 28 jan 2009, 03:00

14/11/2008, Noticias en los medios de Xosé Neira VilasNeira Vilas y Anisia Miranda serán Chairegos de Honra.

http://elprogreso.galiciae.com/nova/20434.html
Última edição por mariajuana em sábado, 08 nov 2014, 21:55, editado 1 vez no total.

mariajuana
Mensagens: 562
Registado: segunda, 02 dez 2002, 00:00

Xosé Neira Vilas: a historia viva da emigración

Mensagempor mariajuana » quarta, 28 jan 2009, 04:00

Noticias desde Pontevedra: Xosé Neira Vilas

"A asociación O Facho premia ao escritor Neira Vilas.. ""A súa longa traxectoria na defensa e na dignidade do país" valeulle a Xosé Neira Vilas ser galardoado pola Asociación Cultural O Facho co premio Facho de Ouro. A entrega do premio desenvolverase o vindeiro día 31 de xaneiro

http://diariodepontevedra.galiciae.com/nova/23702.html
Última edição por mariajuana em sábado, 08 nov 2014, 21:55, editado 1 vez no total.


Voltar para “Literatura galega”

Quem está ligado:

Utilizadores neste fórum: Nenhum utilizador registado e 3 visitantes