A Galicia que Lois tiña na cabeza

Lois Pereiro buscaba a fin do mundo, era un explorador, un viaxeiro, buscaba novos espazos e novas linguaxes, novas verdades. Pero sempre, sempre, cos pés ben chantados en Galicia, a súa orixe e o espazo de existencia que sentía completamente seu. Como escribiu Manuel Rivas: “Veredes como hai no seu vangardismo un clásico de nós, os aneis dunha árbore no monte dos vendavais. Veredes como o fío de leite da lingua galega alimenta a pescuda do viaxeiro, canto máis políglota máis namorado do seu romance silvestre. Loisón Pereiro. O viaxeiro que non se detivo na derradeira estación e foi quen de ira alén do finis terrae. Atreveuse en demasía lonxe. E volveu para contarnos a verdade. A outra verdade. Que o paraíso é un xardín abandonado aló no Incio”. De feito, na súa novela Náufragos do Paraíso, non publicada en vida, e se cadra inacabada, protagonizada por personaxes definidos pola incomunicación, a ausencia de nexos entre eles e co mundo, un deles fai un relato sobre as súas orixes (as mesmas de Lois). A comezos do capítulo V agroma de xeito nidio a paisaxe d’O Incio: “Bricéis?, perguntou Mimsi, siñalando as casas encollidas na constelación de bosques e brañas, caíndo cara ao río. Bricéis, Reboiro, Cunde, Viso, Bernal…”.

Galicia está presente nas súas reflexións, que plasma no seu ensaio Modesta Proposición. Sobre o futuro de Galicia e da identidade de noso, Lois amósase combativo, aínda que un chisco pesimista: “E aquí, entre nós, ‘os bos e xenerosos’ cos demais, seguimos a sufrir os nosos tempiños coma sempre, neboentos, queixosos e inmutables, sen rebeldía activa, sospeitando da nosa propia sombra e das intencións dos demais, odiados polo noso ser desta terra, desertando da mínima alteración dunha desorde eterna e case celular. Aquí nunca chegamos a ser verdugos de nada, sexa malo ou bo; pero da nosa propia autoestima, dignidade, si. Non demos chegado a vencer sobre nada (nin sequera o intentamos) e non por xenerosidade ou por grandeza moral, senón por non intentar sequera desexalo (…) O noso reino non será deste mundo se seguimos así (…) Esta terra, esta visión do mundo, do tempo, este ‘tempo’ musical atmosférico, ruíns e submisos, pero sabios escépticos e resistentes, dun pobo ao que considerei sempre a primeira e esencial referencia xeográfica e mental (…) Se me permite seguir axudando á defensa que non procura dominar nin agredir, seguirá a ser unha loita compartida por min: da tropa dos vencidos. Terra. Lingua, Cultura, Dereito á diferenza. Mente aberta ao mundo… e nada máis (…) Defendámonos, logo, caladamente, con furia, ou con humor tibetano, pero non transixamos cunha soia agresión máis, porque os ataques están sendo máis sutís, máis cheios de argumentos, de falsa erudición, en nome do Progreso ou dunha certa Irmandade Universal que só avanza cara á uniformidade tecnolóxica. Está en xogo a nosa supervivencia, e non só como Pobo, senón como seres humáns”.


Secretaría Xeral de EmigraciónEste artigo foi publicado
grazas ao financiamento
da Secretaría Xeral de Emigración
da Xunta de Galicia.